Icoon 'Moeder Gods van het teken'  naar Jesaja 7 vers 7-14 'De Heer zal u een teken geven, zie de maagd zal zwanger worden en een zoon baren en zijn naam zal Emmanuel zijn'
Icoon 'Moeder Gods van het teken' naar Jesaja 7 vers 7-14 'De Heer zal u een teken geven, zie de maagd zal zwanger worden en een zoon baren en zijn naam zal Emmanuel zijn' (Foto: Henk Roersma)

'Iconen om bij stil te staan' nieuwe tentoonstelling in het Kijk en Luistermuseum

Van 24 november tot en met 23 februari is een groot aantal iconen van autodidactisch icoonschilder Henk Roersma te bewonderen in het Kijk en Luistermuseum: ‘Iconen om bij stil te staan’. Verder zijn er oude iconen van een anonieme verzamelaar, die zelden worden geëxposeerd.

BENNEKOM - Iconen zijn afbeeldingen van bijbelse figuren, heiligen of met andere religieuze kenmerken. Iconen worden volgens vaste regels en met speciale materialen geschilderd, meestal op hout.

In het Kijk en Luistermuseum exposeert Henk Roersma (1931) voor de laatste keer zijn iconen.

In 1977, op een zonnige dag in Athene, woonde Henk voor het eerst een Grieks-orthodoxe kerkdienst bij: “Ik was erg onder de indruk van de kerk, het interieur, de met fresco’s bedekte muren, de iconen en de hele iconostase (wand, samengesteld uit iconen). En dan de dienst zélf: het kleine, zeven leden tellende mannenkoor, dat samen met de priester in wisselzang de liturgie zong; het was een belevenis.”

100-120 uur per icoon

Daar is Roersma’s interesse voor iconen en alles wat daarmee samenhangt ontstaan. Hij maakte een uitgebreide studie over iconen en het schilderen ervan. “Daarvoor heb ik sinds mijn pensionering uiteraard meer tijd .” vertelt Henk, voormalig beroepsmilitair en gemeenteambtenaar. “Afhankelijk van de grootte en andere factoren neemt het maken van een icoon 100 tot 120 uren in beslag.”

Schilderproces

Voordat een icoon geschilderd kan worden, zijn allerlei voorbereidingen nodig. Eerst bewerk je een paneel, meestal van lindehout. Daarop breng je onbewerkt linnen aan. Hierop komen acht tot tien onderlagen van gesso (levkas, een emulsie van krijt en lijm). Daarna polijst je het oppervlak zorgvuldig totdat het zo glad is als een eierschaal en vervolgens ga je de tekening aanbrengen. Om te beginnen verguld je bepaalde delen en dan begint het schilderen met tempera (bestaande uit bewerkt eigeel en kleurpigmenten). De temperaschildertechniek stamt uit Egypte (eerste tot vierde eeuw na C.); men begroef toen doden met een geschilderde afbeelding op hun gelaat, een zogenaamd Fayumportret. De gebruikte technieken bij het maken van deze portretten zijn van

grote invloed geweest op de icoonschilderkunst.

Bakermat van iconen

Iconen zijn vooral ontstaan in landen waar het christendom in de vorm van Oosterse orthodoxie de godsdienst is, zoals Griekenland, Rusland, de Balkanlanden en de landen rond de Middellandse Zee: het oude Byzantijnse Rijk.

Bij het schilderen dient rekening gehouden te worden met bepaalde regels. Deze regels zijn vervat in de schilderboeken (de zgn. canon) en hebben de bedoeling voor zuiverheid en uniformiteit te zorgen en de regels daar over van de Kerk te volgen.

Oude iconen

De expositie in het Kijk en Luistermuseum toont naast iconen van recente datum een aantal prachtige, oude iconen van een anonieme verzamelaar. De tentoonstelling is een unieke gelegenheid om deze te kunnen zien.

De tentoonstelling ‘Iconen om bij stil te staan’ duurt van 24 november tot en met 23 februari.

In het Kijk en Luistermuseum is de Museumkaart geldig.

Meer berichten




Shopbox