<p>Wat is eigenlijk de betekenis van het brandende kaarsje? De herinnering aan een geliefde overledene levend houden? Collectief troost zoeken?</p>

Wat is eigenlijk de betekenis van het brandende kaarsje? De herinnering aan een geliefde overledene levend houden? Collectief troost zoeken?

Heel het dorp kan digitaal gedenken

In de 80-er jaren van de voor-vorige eeuw schreef de dichter Willem Kloos over de aller-individueelste expressie van de aller-individueelste emotie. Het was een verzet tegen de brave domineespoëzie van de decennia daarvoor. Maar al in de 90-er jaren van dezelfde eeuw ontstond al weer een tegenbeweging, die meer maatschappijgerichte, sociale dichtkunst wilde. De strijd tussen het individu en het collectief is in vele tijdperken een reden voor tweespalt.

Door Wout Schotsman

Bennekom. Ook in deze coronatijd is er tweespalt, tussen het Ikke ikke ikke en het wij-gevoel. Maar er is één aller-individueelste emotie die juist nu mensen het collectief in trekt en dat is het overlijden van geliefde personen of van personen waarvan de dood brede, soms wereldwijde schrik, ontzetting en/of verontwaardiging veroorzaakt. Dan ontstaan er stille tochten, worden massaal bloemen gelegd en kaarsjes gebrand. Dan zijn die emoties plotseling een reden tot collectieve acties.

Gedeelde smart…

Gedeelde smart is halve smart en gedeelde vreugd is dubbele vreugd. Dubbele vreugd ervaren we in bijvoorbeeld voetbalstadions, als reactie op een doelpunt. En gedeelde smart? Allerzielen is al vele eeuwen een religieus gestuurd gedenken van overledenen; een collectief gedenken. In Bennekom is het een traditie geworden om in november samen te komen in de Dorpskerk, de Oude Kerk. Na een korte overdenking en muziek gaan alle aanwezigen in een stille tocht naar en over de begraafplaats, om een lichtje te branden bij het graf van een geliefde overledene. Het is het collectief beleven van individueel verdriet dat velen troost en bemoediging biedt. Halve smart wellicht.

In coronatijd alles anders

De fysieke bijeenkomst is dit jaar niet mogelijk. De Raad van Kerken wil de traditie behouden, juist nu, terwijl er toch al zoveel beperkingen zijn. Dan maar een andere vorm. Op memori.nl/moment-van-gedenken wordt op vrijdagavond 13 november een ‘gedenkprogramma’ uitgezonden. In de Oude Kerk, die dan sfeervol verlicht is, wordt een publiekloze bijeenkomst gehouden o.l.v. ds. Anne Verbaan. Roos van Doorn van de Vrijzinnigen spreekt een overdenking uit en er is muziek van Sjoerd Meijer en Marja Hulsbergen. Dan gaan Anne en Roos over de verlichte begraafplaats. De kijkers kunnen een digitaal kaarsje aansteken, voor een overleden geliefde en/of voor allen die op een of andere manier door corona zijn getroffen.

Digitaal tranen drogen?

In deze tijd mogen we zoveel niet meer, behalve dan op de sociale media. Daar mag / kan bijna alles. Beledigen is kennelijk vrijheid van meningsuiting. Dat digitaal zoveel kan levert veel verzet en woede op en ook weer veel tweespalt dus. Maar digitaal kunnen we ook bij elkaar komen. Voor velen kan het een zegen zijn dat we op 13 november, vanaf 19.30 uur, achter het scherm kunnen zitten en kunnen samenzijn via memori.nl/moment-van-gedenken.

Digitaal tranen drogen lukt niet, troosten wel

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden